Het jodiumtekort is terug

Bij diagnostiek moet meer oog zijn voor mogelijk gebrek aan jodium

Een substantieel deel van de bevolking van alle westerse landen kampt met jodiumdeficiëntie, zo blijkt uit rapporten van Wereldgezondheidsorganisatie WHO.

Artsen moeten daarmee rekening houden bij de differentiaaldiagnose van hypothyreoïdie, euthyreoot struma en infertiliteit.

Ook het chronische- vermoeidheidssyndroom en fibromyalgie kunnen ermee samenhangen.

Medisch Contact (pdf)

Jodiumtekort – Ook een Nederlands probleem

Vanaf het moment dat jodium werd beschreven in 1814 was duidelijk dat het bijzondere eigenschappen had. In de beginperiode werd het in de geneeskunde toegepast in vaak hoge doseringen. Juist door het gebruik van die hoge doseringen kwam het in een negatief daglicht. De ontdekking dat het struma of krop kon verhelpen werd rond 1850 dan ook niet geaccepteerd. Het duurde uiteindelijk nog eens 70 jaar voordat de tijd rijp was om dit te accepteren. Onderzoek toonde aan dat het gebruik van 4 gram jodium op jaarbasis struma kon verminderen en voorkomen.

Vanaf dat moment zijn er nu al bijna 100 jaar programma’s om jodiumgebrek te voorkomen. Vaak wordt het toegevoegd aan keukenzout of zuivelproducten. Het is teleurstellend dat ook 100 jaar later Europa nog steeds 272 miljoen mensen telt met een onvoldoende jodiuminname, waarvan 6 miljoen Nederlanders. De redenen daarvoor zijn divers.

De website Jodiumtekort is bedoeld om meer bekendheid te geven aan het bestaan van jodiumbrek, niet alleen in ontwikkelingslanden maar juist ook in ontwikkelde landen. Ook Nederland wordt geconfronteerd met tekorten ondanks de overvloed van voeding. Het is zeer verontrustend dat na 100 jaar nog steeds jodiumgebrek kan bestaan. Jodiumgebrek heeft verstrekkende gevolgen voor de gezondheid zoals recente WHO-rapporten laten zien.

Wij zetten ons in om het bestaan van voedingstekorten, in het bijzonder jodiumtekort, beter onder de aandacht te brengen van politiek, beleidsmakers, de medische professie en de burgers. Daarnaast streven wij naar de oprichting van een kenniscentrum waarin alle expertise die noodzakelijk is om dit probleem op de juiste manier aan te pakken samenkomt, eerst regionaal en hopelijk uiteindelijk nationaal.

Jodiumtekort in Afrika

Struma

Van struma (ook wel ‘krop’ genoemd) spreek je als er sprake is van een vergrote schildklier. Aangezien de schildklier zich in de hals bevindt, is dit zichtbaar als een ‘dikke hals’. De belangrijkste oorzaak van struma is jodiumtekort. Jodium is een essentieel sporenelement en een onmisbaar onderdeel van het schildklierhormoon. Schildklierhormoon is nodig voor een goede stofwisseling in het lichaam. Wanneer er een tekort is aan jodium, vergroot de schildklier zich om toch voldoende hormoon te kunnen maken. Zo ontstaat struma.

Gevolgen van jodiumtekort

Het ontstaan van struma is een relatief laat gevolg van jodiumtekort. Jodiumtekort heeft echter nog veel meer ernstige gevolgen:

• Onvoldoende jodium tijdens de zwangerschap kan leiden tot een verstoorde aanleg en ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel bij de foetus.
• Een ernstig jodiumtekort kan leiden tot cretinisme. Het kind blijft achter in lichamelijke en geestelijke ontwikkeling met kenmerken als verstandelijke handicaps, doofstomheid, spasticiteit en dwerggroei.
• Een tekort kan ook effecten hebben op de voortplanting, waarbij er een verhoogde kans is op onvruchtbaarheid, miskramen en het krijgen van doodgeboren kinderen.
• Het tekort leidt ook tot verminderde leerprestaties en vermoeidheid.

Jodiumtekort in Afrika

In Afrika komt jodiumtekort vaker voor met deze ernstige gevolgen. Stichting Strumeth zet zich in om jodiumtekort daar te bestrijden.