O

januari 21, 2008

Het blad O van het ministerie van OCW is niet meer …
Jammer is dat; met veel plezier heb ik als corrector meegewerkt aan het resultaat.

Het lag niet aan de kwaliteit van het blad: leuk en afwisselend. Het blad viel ook in de bedrijfsbladenprijzen.

Bedrijfsjournalistiek.nl interviewde Geert-Jan Mellink. De hoofdredacteur van een blad met een prijs. Eén blad? Nee twee. Ook VROM.nl van VROM.


Recensie Thyroid Solution

januari 21, 2008
The Thyroid Solution, a mind-body program for beating depression and regaining your emotional and physical health

Dat is de volledige titel van het boek van de Amerikaanse arts Ridha Arem. In het Nederlands: de schildklier-oplossing, een programma voor geest en lichaam om depressie te verslaan en emotionele en fysieke gezondheid te herwinnen. The Thyroid Solution is een Amerikaans populair-medisch boek en geschreven voor de situatie daar. Het is alleen verkrijgbaar in het Engels. In Nederland zijn er steeds meer lezers. Je komt het boek op de schildklierfora tegen. Daarom in het Schildklier Magazine aandacht voor dit boek.Volgens de schrijver – Ridha Arem – zou het bij schildklieraandoeningen gaan om een verborgen epidemie. Eén op de tien Amerikanen – meer dan 20 miljoen mensen, vooral vrouwen – heeft een schildklierprobleem. Daarnaast hebben miljoenen mensen een schildklierprobleem zonder diagnose. Deze mensen ervaren hierdoor bijna zeker geestelijke problemen. Toch herkennen weinig huisartsen de belangrijke rol van de schildklier als het gaat om de gezondheid van lichaam en geest, vindt Ridha Arem.Het boek gaat in op:

  • wat de schildklier doet en waar de schildklier zit;
  • hoe de schildklierhormonen de hersenen beïnvloeden en stemming, emoties, en gedrag veranderen;
  • de verschillende schildklierziekten met symptomen en behandelingen;
  • problemen met het gewicht, zoals afvallen en aankomen;
  • verlies van libido, onvruchtbaarheid, bezorgdheid, en depressie;
  • welke tests er zijn en wat zij betekenen;
  • invloed van stress;
  • voeding en supplementen.

The Thyroid Solution beschrijft de grondbeginselen, diagnose en therapie van schildklierziekten. Ervaringen van patiënten komen uitgebreid aan bod.

Abnormale productie en opname van schildklierhormoonproductie kan leiden tot gezondheidsproblemen van psychiatrie tot oftalmopathie (oogziekte van graves). Te ver worden schildklierproblemen gezocht achter elke depressie, angst, verminderde motivatie en seksueel probleem, ook bij normale waarden. Ook zou schildklierhormoon een betrouwbaar antidepressief middel is. Schildklierhormoon is belangrijk, het is echter geen antwoord op alle problemen.

Achterin het boek staan ruim 30 pagina’s vol met verwijzingen naar bronnen, boeken en artikelen, patiënten- en schildklierorganisaties, en een index.

Kortom, The Thyroid Solution kan voor diegenen die het Engels beheersen, een handig schildkliernaslagwerk zijn.

Schildklier Magazine, december 2007

VROM.nl

januari 21, 2008

In 1994 kreeg ik de eerste opdracht van het ministerie van VROM. Dat was nr. 1 van die jaargang van het blad Milieu in uitvoering.

Na 5 jaar werd MiU vervangen door VROM.nl.

Zoals op de VROM-website staat: VROM.nl het externe blad van het ministerie van VROM, is bedoeld voor iedereen die professioneel werkt met VROM-beleid. In VROM.nl draait het om de praktijk. De doelgroep – ambtenaren, adviseurs, wetenschappers, enz. – komt daarom zelf aan het woord. Het magazine is een ontmoetingsplek waar bedenkers en uitvoerders van VROM-beleid elkaar of elkaars visie tegenkomen. Dus of u nu bij een gemeente of corporatie werkt, bij een bedrijf of in de wetenschap – als u te maken hebt met ruimte, wonen, milieu dan is VROM.nl er elke maand voor u.

Waarover het laatste nummer gaat en hoe u dat nummer kunt lezen, ziet u hier.

Net als de bladen tellus en O, viel VROM.nl ook in de prijzen.


NIV-richtlijn zwangerschap

januari 21, 2008

Zwangerschap(swens) en een schildklieraandoening

In mei 2007 is de Richtlijn schildklierfunctiestoornissen [pdf] verschenen van de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV).

Deze richtlijn besteedt in hoofdstuk 5 uitgebreid aandacht aan hyperthyreoïdie en zwangerschap, hypothyreoïdie en zwangerschap en aan postpartum thyreoïditis.

Conclusies en aanbevelingen

Hieronder volgen de conclusies en aanbevelingen rond zwangerschap. Deze zijn letterlijk overgenomen uit de NIV-richtlijn. 

Serum TSH en in mindere mate FT4-waarden bij zwangeren zijn afhankelijk van de zwangerschapsduur. Er is behoefte aan trimesterspecifieke en aan eigenlaboratorium referentiewaarden in de zwangerschap. Bij de bepaling van FT4 doen zich in de zwangerschap analytische problemen voor.

De werkgroep adviseert verhoging van de dosering levothyroxine met 25-50% in het 1e trimester van de zwangerschap bij vrouwen met hypothyreoïdie (op geleide van de serum TSH-spiegel).

Op grond van theoretische overwegingen wordt het gebruik van T4/T3-combinatietherapie tijdens zwangerschap nadrukkelijk ontraden. De werkgroep adviseert behandeling van zwangeren met subklinische hypothyreoïdie (TSH > 4 mU/l) met levothyroxine.

De werkgroep adviseert behandeling met levothyroxine van vrouwen met subklinische hypothyreoïdie en zwangerschapswens.

Bij een vrouw met (Graves’) hyperthyreoïdie en zwangerschapswens heeft het de voorkeur om de hyperthyreoïdie vóór de zwangerschap definitief te bestrijden door middel van behandeling met radioactief jodium of operatie. In overleg kan echter ook worden gekozen voor medicamenteuze therapie, met name bij al wat oudere vrouwen, die op korte termijn zwanger willen worden. Zwangeren die wegens de ziekte van Graves met thyreostatica worden behandeld, dienen behalve door een internist ook altijd door een gynaecoloog te worden gecontroleerd.

Bij een zwangere vrouw met (Graves’) hyperthyreoïdie is medicamenteuze behandeling van de hyperthyreoïdie aangewezen, waarbij wordt gestreefd naar vrije T4-concentraties in het serum in het hoognormale gebied. Hierbij wordt de voorkeur gegeven aan monotherapie met PTU.

Bij alle zwangeren met de ziekte van Graves in heden of verleden dient de titer aan antistoffen tegen TSH-receptoren te worden bepaald in het 1e of 2e trimester. Indien deze titer verhoogd is moet de titerbepaling in het 3e trimester worden herhaald. Bij een positieve TSH-antistoftiter is er een verhoogd risico van foetale en neonatale hyperthyreoïdie. Om deze op te sporen is speciale aandacht voor foetale tachycardie gewenst.

Verklaring moeilijke woorden/begrippen

  • FT4 = het vrije T4-schildklierhormoon in het lichaam
  • Hyperthyreoïdie = schildklier werkt te snel
  • Hypothyreoïdie = schildklier werkt te langzaam
  • Levothyroxine = T4-hormoon als tablet zoals Thyrax, Euthyrox of Eltroxin
  • PTU = een bepaald medicijn dat een te snel werkende schildklier remt
  • Subklinisch = (nog) geen merkbare verschijnselen veroorzakend. Bij subklinische hypothyreoïdie wordt ook bedoeld: afwijkend TSH-gehalte bij normale FT4 en T3-concentratie
  • Tachycardie = het hart klopt te snel
  • Thyreostatica = schildklierwerkingremmende medicijnen
  • Titer = de hoeveelheid antistoffen in het bloed
  • Trimester = drie maanden
  • TSH = hormoon uit de hypofyse dat de vorming van schildklierhormoon in de schildklier stimuleert
  • TSI = antistoffen in het lichaam bij een Graves’ patiënt. Door deze antistoffen wordt de schildklier opgejaagd

Schildklier Magazine, september 2007

Erfgoed Actueel

januari 21, 2008

Oud Nieuws

Helaas bestaat het kwartaalblad Oud Nieuws niet meer. Jarenlang was ik de vaste corrector.

Het was een leuk blad met interessante tips over culturele en kunstzinnige vorming (CKV). 

Tegenwoordig heet Erfgoed Actueel > Erfgoed Nederland.


Schildklier en zwangerschap

januari 21, 2008

NIV-Richtlijn schildklierfunctiestoornissen

Tijdens de zwangerschap verandert de schildklierfunctie van een gezonde vrouw aanzienlijk. De eerste helft van de zwangerschap is de baby afhankelijk van schildklierhormoon van de moeder. Dit geldt vooral voor de ontwikkeling van de hersenen. Het kindje in wording van een vrouw met hypo- of hyperthyreoïdie heeft ook schildklierhormoon nodig. Zijn moeder kan daar alleen niet zelf voor zorgen. Een vrouw met hypothyreoïdie moet voldoende T4-hormoon slikken; een vrouw met hyperthyreoïdie moet niet te veel schildklierremmend medicijn slikken.

NVOG- en NIV-richtlijn

Eerder is al de richtlijn Schildklier en zwangerschap van de Nederlandse Vereniging Obstetrie en Gyneacologie verschenen (inmiddels is hij verlopen). In mei 2007 is de Richtlijn Schildklierfunctiestoornissen verschenen van de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV). Deze richtlijn besteedt in een hoofdstuk aandacht aan alle aspecten rond de zwangerschap. Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste aandachtspunten uit de richtlijn.

Hypothyreoïdie en zwangerschap

Schildklierwaarden bepalen vanaf het moment dat een vrouw weet dat ze zwanger is om te zien of de dosis T4-hormoon moet worden opgehoogd.
De ervaring leert dat de dosis T4-hormoon in de eerste 3 maanden van een zwangerschap met 25 tot 50% moet worden opgehoogd. Hierbij wordt gekeken naar de TSH-waarde. In de zwangerschap wordt gestreefd naar een TSH-waarde rond 1 tot 2 mU/l.

Tijdens de zwangerschap is het wenselijk om de TSH en FT4 om de 6 weken te controleren.

Als de hypothyreoïdie een gevolg is van de ziekte van Graves, moeten de TSI-antistoffen worden bepaald in het eerste of tweede trimester. Bij aanwezigheid van TSI-antistoffen is een bepaling in het laatste trimester nodig.

Bij een goede behandeling van de hypothyreoïdie (goede waarden) kan de verloskundige de zwangerschap begeleiden en de vrouw kan thuis bevallen.

Bij het geven van borstvoeding vormt het gebruik van T4-hormoon geen gevaar.

Subklinische hypothyreoïdie en zwangerschap

Er wordt geadviseerd om subklinische hypothyreoïdie te behandelen met T4-hormoon. Dit omdat subklinische hypothyreoïdie in verband wordt gebracht met spontane miskramen, lagere psychomotorische ontwikkelingsscores en lagere IQ- scores op 4- tot 7-jarige leeftijd. Daarnaast ook omdat bij een zwangerschap naar een TSH-waarde rond 1 tot 2 mU/l wordt gestreefd. Er zijn nog geen onderzoeken gedaan die aangeven dat behandeling met T4-hormoon betere psychomotorische ontwikkelingsscores en hogere IQ-scores tot gevolg heeft. Er zijn geen nadelige effecten van een goede behandeling met T4-hormoon tijdens een zwangerschap bekend.

Subklinische hypothyreoïdie en zwangerschapswens

Omdat geadviseerd wordt subklinische hypothyreoïdie in de zwangerschap te behandelen, is het ook raadzaam om vrouwen met subklinische hypothyreoïdie en ongewenste kinderloosheid te behandelen met T4-hormoon.

Hyperthyreoïdie en zwangerschap

Bij een vrouw met (Graves’) hyperthyreoïdie en zwangerschapswens heeft bestrijding van deze hyperthyreoïdie vóór de zwangerschap met radioactief jodium of operatie de voorkeur. Bij oudere vrouwen die op korte termijn zwanger willen raken kan de voorkeur uitgaan naar medicatie. Van de thyreostatica is PTU het veiligst voor de baby.
Als vrouwen tijdens hun zwangerschap PTU gebruiken, moet de zwangerschap door een internist en een gynaecoloog worden begeleid.
Bij het gebruik van thyreostatica in een zwangerschap wordt gestreefd naar een zo laag mogelijke dosis PTU waarbij de FT4 in het hoognormale gebied ligt.

Wenselijk is de schildklierfunctie elke 4 weken te controleren.

In het eerste of tweede trimester van een zwangerschap dienen bij (voormalige!) Graves’-vrouwen de TSI-antistoffen te worden bepaald. Zijn ze aanwezig, dan moet dit worden herhaald in het derde trimester van de zwangerschap. Bij aanwezigheid van TSI-antistoffen in het derde trimester is er een verhoogd risico voor hyperthyreoïdie van de baby voor en na de geboorte; de gynaecoloog dient hier goed op te letten.

Schildklier Magazine, september 2007


Een effectievere overheid door één loket

januari 21, 2008

Gasunie Pilot II

Tot nu toe is dat mijn grootste opdracht. De opdracht behelste de eindredactie van het rapport, het schrijven van een samenvatting en het schrijven van een informatiebrochure.

De website van VROM geeft uitgebreide informatie over dit project. Op die site zijn de documenten ook te downloaden.

In real life

Meestal heb ik alleen per telefoon en e-mail contact met mijn opdrachtgever. In dit geval hoorde er ook contact bij in real life. Wat inhield dat ik vergaderingen bijwoonde in Groningen, uitgenodigd werd voor het einduitstapje in Friesland (Beeststerzwaag) en bij de ondertekening kon zijn in het Provinciehuis in Groningen.

De problematiek

Vergunningverlening, handhaving en toezicht op het gebied van milieu en ruimtelijke ordening was (en is) voor landelijk opererende bedrijven niet efficiënt geregeld. Gasunie werd en wordt dagelijks geconfronteerd met veel regelgeving op genoemde terreinen.

Hierbij heeft het bedrijf te maken met letterlijk honderden vergunningverlenende en handhavende instanties.

Wat was Gasunie Pilot I?

In 2004 is een eerste pilot uitgevoerd om de problematiek van Gasunie en elf andere landelijk opererende concerns in kaart te brengen. Uit die pilot kwam naar voren dat een concernvergunning (dit is één overkoepelende vergunning voor alle vestigingen/activiteiten van het concern) een aanzienlijke verbetering kan brengen.

Afhandeling van vergunningaanvragen en verlening door één loket van de overheid geldt in de ogen van de deelnemende concerns als een voorwaarde. Ook toezicht en handhaving moeten bij voorkeur centraal worden geregeld.

Met steun van het ministerie werd het vervolgproject ‘Gasunie Pilot II’ opgestart. Hierin werkten VROM-Inspectie Noord, de provincie Groningen, Gasunie en de Vereniging van Groninger Gemeenten nauw samen.

Wat was het doel van de Gasunie Pilot II?

De pilot is erop gericht de organisatie van vergunningverlening en handhaving ten aanzien van Gasunie in de provincie Groningen te vereenvoudigen.

Oplossing van het probleem wordt gezien in de ‘procesinstrumenten’ (bijvoorbeeld modelaanvraag, modelbeschikking en toezichtplan) en een één-loketorganisatie bij de Gasunie en bij de overheid.

GSP en COG

Bij de Gasunie werd dat het Gasunie Servicepunt (GSP). De overheid formeerde het Coördinatiepunt Overheden Groningen (COG).